Op 30 oktober heeft de opleiding Franse taal en cultuur van de Universiteit van Amsterdam afscheid genomen van drie collega’s; Matthijs Engelberts, Jelle Koopmans en Petra Sleeman. Omdat zij alle drie veel hebben betekend voor de Romanistiek in Nederland, zowel op het gebied van onderzoek als onderwijs, brengt Platform Frans nog een keer kort hun bijdragen aan het vakgebied onder de aandacht in het kader van hun pensionering.
Matthijs Engelberts
De kern van het onderzoek van Matthijs Engelberts is het werk van Samuel Beckett. Hieruit vloeide een brede expertise op het gebied van modern Franstalig toneel voort. Engelberts publiceerde onder andere over uitwisselingen tussen verschillende culturele media, met name literatuur en film. Hij is hoofdredacteur van het wetenschappelijke tijdschrift Samuel Beckett Today/Aujourd’hui. Ook houdt Engelberts het Nederlandse publiek op de hoogte van Franse literaire ontwikkelingen: hij publiceerde hierover verscheidene stukken in Trouw. Engelberts is decennialang actief geweest als docent en ook opleidingsdirecteur van de Bachelor Franse Taal en Cultuur aan de UvA. Tevens was hij voorzitter van de Stichting voor Romanisten aan Nederlandse Universiteiten (SRNU), die samen met het Kenniscentrum Frankrijk-Nederland gefuseerd is tot het Platform Frans. In die hoedanigheid heeft hij bijgedragen aan talloze nascholingsdagen voor docenten Frans en academische bijeenkomsten voor Romanisten.
Jelle Koopmans
Jelle Koopmans staat internationaal bekend als expert op het gebied van de middeleeuwse en vroegmoderne theatercultuur. Daarbinnen richt zijn onderzoek zich met name op komisch toneel, waaronder de Franse ‘farces’ en ‘sotties’, en andere tekstvormen met een performatief karakter. Hij promoveerde in Leiden op een onderzoek naar vijftiende- en zestiende-eeuwse ‘sermons joyeux’ (parodieën op preken) en gaf een aantal belangrijke en zeer omvangrijke edities van komisch toneel uit. Ook bestudeert Koopmans de relatie tussen theater en recht, en de manier waarop kluchtige teksten gemarginaliseerde personen uit de samenleving neerzetten, zoals ketters, heksen en criminelen (inclusief bekende namen als Tijl Uilenspiegel en François Villon). Voor zijn belangrijke bijdrage aan het onderzoeksveld is Koopmans onder andere onderscheiden met een medaille van de stad Tours, en met het lidmaatschap van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW). Tevens heeft Koopmans zich ingezet voor het bestuur van de Amsterdamse Faculteit der Geesteswetenschappen.
Petra Sleeman
Het onderzoek van Petra Sleeman op het gebied van de taalwetenschap heeft een grote bijdrage geleverd op verschillende gebieden, niet alleen gericht op het Frans, maar ook op vergelijkingen met andere talen, zoals het Italiaans of het Nederlands. Sleemans onderzoek richtte zich niet alleen op eerste- en tweedetaalverwerving, maar op de theoretische syntaxis, specifiek binnen het kader van de Generatieve Grammatica. Via het internationale onderzoeksproject PARTE, waarvan ze onderzoeksleider was, heeft ze bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage geleverd aan de bestudering van de syntactische structuur van zogeheten partitief-constructies (bijv. ‘een van mijn katten’). Sleeman is sinds velen jaren lid van het bestuur van de succesvolle internationale congresreeks Going Romance, die elk jaar weer vele onderzoekers in de Romanistiek samenbrengt. Daarnaast was en is ze als begeleider betrokken bij een groot aantal promotieonderzoeken. In die rol, en ook via de verschillende colleges die ze verzorgde, heeft ze vele generaties aan studenten en promovendi weten te inspireren. Ook heeft ze zich in verschillende rollen ingezet voor de Faculteit der Geesteswetenschappen van de UvA, en voor de opleiding Franse taal en cultuur in het bijzonder. Tot slot moet de bijdrage van Sleeman aan Grammaire Plus worden genoemd, een contrastieve leergrammatica Frans voor Nederlandse studenten in het hoger onderwijs, die generaties van studenten de regels van de Franse grammatica heeft helpen en nog steeds helpt te doorgronden.